Insulin là gì? Thông tin về Insulin với bệnh nhân tiểu đường

Insulin là một loại Hormone có tác dụng chuyển hóa mô mỡ và gan thành năng lượng ATP cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể. Insulin là một trong những vấn đề được nhiều người đái tháo đường quan tâm vì lý do đây là nhân tố chính ảnh hưởng tới bệnh tiểu đường.

Insulin là gì?

Insulin là gì

Công thức hóa học của Insulin là C257H383N65O77SVà có trọng lượng phân tử là 5808. Tên đầy đủ của Insulin là Hormone Insulin. Loại Hormone này được hình thành do các tế bào tụy của tuyến tụy tiết ra có tác dụng chuyển hóa carbohydrate. Insulin có nhiệm vụ chuyển Glucose từ máu vào trong các tế bào.

Quá trình hình thành và phân hủy của Insulin

Hormone Insulin được tổng hợp trong tế bào beta ở đảo tuỵ bằng bộ máy tổng hợp protein tế bào (bắt đầu bằng quá trình tổng hợp RNA của insulin, dịch mã để tổng hợp các tiền hormone (preprohormone), gọi là preproinsulin, tại hệ thống lưới nội nguyên sinh, tiếp theo là biến đổi preproinsulin hình thành các tiền insulin (proinsulin). Sau đó là quá trình hình thành insulin tại bộ máy golgi. Sau khi được tổng hợp, insulin được ‘gói’ trong các hạt tiết để qua màng tế bào và vào máu. Khoảng 1/6 proinsulin không biến đổi thành insulin. Ở những bệnh nhân đái tháo đường do thiếu insulin vẫn có sự hiện diện của proinsulin nhưng không may, nó không thực hiện bù được chứng năng của insulin.

Sau khi vào máu, insulin ở dạng tự do và có thời gian bán phân huỷ trong huyết tương khoảng 6 phút, chính vì vậy, sau khi tiết khoảng 10-15 phút insulin sẽ không còn hiện diện trong máu nữa. Nếu không kết hợp được với các thụ quan (insulin receptor), insulin sẽ bị phân huỷ tại gan và một phần nhỏ tại thận.

Thuốc Insulin là gì?

Thuốc insulin

Insulin được bào chế một cách nhân tạo chuyên dùng cho các bệnh nhân tiểu đường do người bị bệnh tiểu đường thiếu Insulin hoặc có đề kháng với Insulin, đặc biệt đối với bệnh nhân tiểu đường Type 1. Khi sử dụng, Insulin được các bác sĩ chích dưới da. Insulin được chia thành 2 loại, loại chậm và loại nhanh.

Loại tác dụng nhanh sẽ được dùng trước khi người bệnh ăn cơm để tăng lượng Insulin trong cơ thể, thích nghi với carbohydrate được dung nạp qua bữa ăn.

Loại tác dụng chậm được dùng vào buổi tối, loại này có cơ chế giữ lại lượng đường trong máu để lượng đường duy trì ở mức ổn định, không tăng quá cao trong ngày hôm sau.

Khi sử dụng Insulin, người đó phải được thay đổi tùy theo thói quen sinh hoạt ăn nhiều hay ăn ít để điều chỉnh phù hợp.

Bào chế Insulin như thế nào?

Bào chế insulin

Như chúng ta đã biết, nguyên nhân lớn nhất của người tiểu đường đó là tuyến tụy tiết ít Insulin hoặc đề kháng với Insulin nên việc bổ sung loại hormone này cho bệnh nhân là vô cùng cần thiết. Đặc biết với số bệnh nhân tiểu đường tăng cao và đột biến như hiện nay thì mỗi năm thế giới tiêu thụ đến vài tấn. Vì thế, nguồn cung cấp Insulin cho bệnh nhân đang thiếu hụt ở mức báo động.

Mỗi giai đoạn khác nhau các nhà khoa học lại có những cách bào chế Insulin khác nhau. Ngay từ những năm 1920 cho đến 1980 thì các nhà khoa học đã nghiên cứu cách điều chế Insulin bằng việc cô lập tuyến tụy ở các động vật như bò và lợn. Tuy nhiên, Insulin ở người có sự khác biệt về thành phần Amino Acid so với Insulin của bò và Insulin của lợn nên đã có những tác dụng phụ không mong muốn. Trong giai đoạn này việc sản xuất Insulin còn rất nhiều khó khăn do nên khoa học công nghệ còn chưa đủ tầm.

Mãi tới năm 1982 kỹ thuật di truyền mới được áp dụng lần đầu tiên tại công ty Genetech của Hoa Kỳ và cũng là lần đầu tiên trong lịch sử các nhà nghiên cứu đã ứng dụng thành công ứng dụng công nghệ sinh học vào dược phẩm. Trong quá trình điều chế, các nhà khoa học sử dụng kỹ thuật tái tổ hợp AND, chuyển Gene mã hóa Insulin vào tế bào vi khuẩn, sau đó nuôi cấy trong những môi trường thích hợp, vi khuẩn E. Coli sẽ sinh tổng hợp tạo ra các loại peptid này.

Tác dụng của Insulin

Ở những bệnh nhân tiểu đường, khi lượng đường trong máu tăng cao, Insulin sẽ giúp cơ thể người bệnh dự trữ đường ở gan và giải phóng đường khi lượng đường trong máu thấp hoặc cần nhiều đường, như khoảng thời gian các bữa ăn hoặc khi tập thể dục. Nhờ đó, Insulin sẽ làm cân bằng lượng đường trong máu và duy trì được lượng đường luôn đạt mức bình thường. Insulin được sử dụng chủ yếu về mục đích điều trị tiểu đường.

Lưu ý khi sử dụng Insulin

Sử dụng thận trọng với những trường hợp sau

  • Những triệu chứng báo hiệu sớm hạ đường huyết sẽ nhẹ và thậm chí bị che giấu hoàn toàn trong thời gian dùng insulin người. Cần nói rõ cho người bệnh biết.
  • Mũi tiêm dưới da cần phải đủ độ sâu (chọc kim vuông góc với mặt da); phải luân chuyển vị trí tiêm; tại nơi tiêm, các mũi tiêm phải cách xa nhau.
  • Tiêm bắp thịt hoặc tiêm tĩnh mạch chỉ được dùng trong điều trị cấp cứu.
  • Trong các ngày đầu theo dõi đường huyết nhiều lần trong ngày để quyết định liều lượng thích hợp và sự phân bố thích hợp trong ngày.

Thời kỳ mang thai

Tiểu đường khi mang thai

  • Insulin, một hormon tự nhiên, là thuốc hàng đầu để điều trị đái tháo đường tụy ở phụ nữ mang thai nhằm tránh dị tật bẩm sinh cho trẻ. Nếu đái tháo đường xuất hiện trong thời kỳ mang thai thì người mẹ cần phải được điều trị càng sớm càng tốt bằng insulin và phải được thầy thuốc chuyên khoa theo dõi chặt chẽ.
  • Insulin động vật qua nhau thai người dưới dạng phức hợp insulin – kháng thể và lượng ngấm qua nhau thai tỷ lệ thuận với lượng kháng thể kháng insulin ở người mẹ.
  • Không được dùng insulin có khả năng gây miễn dịch cho các phụ nữ có khả năng mang thai.
  • Nếu phải dùng insulin thì tốt nhất nên bắt đầu từ trước khi thụ thai để tránh có sự thay đổi đột ngột trong thời kỳ mang thai. Nhu cầu insulin ở người mang thai thường giảm trong nửa đầu thai kỳ và tăng trong nửa cuối thai kỳ.

Thời kỳ cho con bú

  • Insulin không qua sữa mẹ và dùng an toàn khi cho con bú. Nhu cầu về Insulin của người mẹ có thể giảm xuống trong thời kỳ cho con bú.

Tác dụng phụ khi sử dụng Insulin

Tác dụng phụ khi dùng insulin

Thường gặp

  • Triệu chứng báo hiệu sớm hạ đường huyết sẽ nhẹ và thậm chí bị che giấu hoàn toàn trong thời gian dùng insulin người.
  • Dị ứng ban đỏ, ngứa ở chỗ tiêm, phát triển mô mỡ (thường do tiêm thuốc dưới da nhiều lần tại một vị trí).

Hiếm gặp

  • Nổi mày đay, phản ứng phản vệ, phù mạch.
  • Hạ kali huyết.
  • Teo mô mỡ ở chỗ tiêm thuốc dưới da (thường hay gặp hơn khi dùng thuốc insulin thông thường).

Xử trí

  • Các phản ứng tại chỗ sẽ dần hết trong quá trình điều trị.
  • Có thể điều trị khỏi bằng cách tiêm insulin động vật tinh khiết hơn hay insulin người vào trong hay xung quanh chỗ bị teo.
  • Có thể tránh được bằng cách luân chuyển chỗ tiêm thuốc.

Hạ glucose huyết

  • Người bệnh phải biết các dấu hiệu báo trước (thí dụ ra mồ hôi, hoa mắt, run) và có thể vượt qua được bắng cách ăn thức ăn hoặc uống nước ngọt.

Leave a comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

2 thoughts on “Insulin là gì? Thông tin về Insulin với bệnh nhân tiểu đường”