Bệnh tiểu đường Type 2 – Chung thân nhưng không phải vô vọng

Nội dung chính

Tiểu đường Type 2 là gì?

Tiểu đường type 2 là gì

Bệnh tiểu đường Type 2 là một căn bệnh mãn tính xuất phát do tuyến tụy tiết ít Insulin dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao. Tiểu đường Type 2 thường khởi đầu ở người lớn hoặc bệnh tiểu đường noninsulin, là một tình trạng mãn tính ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa đường (glucose), nguồn chính nhiên liệu của cơ thể.

Tuy rằng vẫn chưa tìm ra được cách chữa bệnh tiểu đường Type 2 nhưng hiện nó vẫn có thể ngăn chặn được bằng chế độ ăn uống các thực phẩm lành mạnh, tập thể dục đều đặn và duy trì tốt căn nặng. Bệnh tiểu đường Type 2 nếu kiểm soát được tốt thì cũng có thể không cần điều trị bằng Insulin.

Triệu chứng thường gặp của tiểu đường Type 2

Triệu chứng bệnh tiểu đường type 2

Dấu hiệu của bệnh tiểu đường Type thường khó nhận biết trong những giai đoạn đầu của bệnh nên việc ngăn chặn bệnh là rất khó. Một số triệu chứng của bệnh tiểu đường có thể bắt gặp như sau.

Nhìn mờ

Mờ mắt thường xảy ra sớm nếu người mắc bệnh tiểu đường không được phát hiện và điều trị. Khi  lượng đường trong máu cao, gây dịch chuyển thủy tinh thể của mắt. Tuy nhiên hiện tượng này sẽ tự khỏi khi lượng đường trong máu trở về mức bình thường.

Mệt mỏi

Đường Glucose đóng vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho các tế bào. Khi bị bệnh tiểu đường, lượng đường vượt quá ngưỡng cho phép nhưng Glucose trong tế bào lại vẫn thiếu hụt nên các tế bào cạn kiện năng lượng dẫn đến sự mệt mỏi.

Nhanh đói

Lượng được trong máu quá cao hoặc quá thấp sẽ gây lên hiện tượng tiểu đường bởi lẽ đường đảm nhiệm chức năng nuôi các tế bào trong cơ thể. Khi các tế bào không thể hấp thụ đường thì não bộ sẽ chỉ huy cần thêm đường để nuôi dưỡng tế bào dẫn đến các cơn đói thường trực. Đây cũng là lý do giải thích tại sao người tiểu đường thường xuyên cảm thấy đói.

Khát nước

Khát nước là triệu chứng điển hình của căn bệnh quái ác này. Lượng Glucose trong máu tăng lên kèm theo việc đi tiểu nhiều dẫn đến khát nước. Lý do là khi bị tiểu đường thì người bệnh sẽ đi tiểu thường xuyên nên cơ thể đòi hỏi phải bổ sung thêm nước nhưng không phải loại nước nào cũng thỏa mãn cơn khác của người bệnh. Rượu bia trong trường hợp này không có tác dụng giải quyết cơn khát cả.

Đi tiểu thường xuyên

Người tiểu đường đi tiểu thường xuyên

Đi tiểu thường xuyên vào buổi đêm hay còn được gọi là đa niệu là một trong những dấu hiệu minh chứng cho lượng đường trong máu cao và xâm nhập vào đường tiết niệu. Bằng chứng là khi lượng đường trong máu quá cao thì thận sẽ không thể phối hợp nhịp nhàng dẫn đến việc thận sẽ phải nhận 1 lượng nước từ đó khiến bệnh nhân đi tiểu thường xuyên.

Vết thương lâu lành

Lý do người bị tiểu đường thường khó lành vết thương hơn những người khác là do đường máu tăng cao, làm lượng máu  lưu thông kém. Bên cạnh tác động đến hệ tuần hoàn, bệnh tiểu đường còn ảnh hưởng cả đến hệ miễn dịch, cũng góp phần làm người bệnh khó lành các vết nhiễm trùng hoặc vết thương. Nếu xuất hiện triệu chứng này hãy nghĩ tới bệnh tiểu đường.

Đau và tê ở chân tay

Những cảm giác kiến ​​bò hoặc tê ở tay, ngón tay, bàn chân, ngón chân thường gặp ở người mắc bệnh tiểu đường. Đây là một dấu hiệu thần kinh của bệnh tiểu đường, nhẹ có thể tê bì thoáng qua, nhưng khi đã sưng, đau là đã xuất hiện các tổn thương thần kinh nặng. Nếu người mắc bệnh tiểu đường mà không được điều trị, những biến chứng nặng của bệnh tiểu đường như tê bì hoặc sưng đau chân tay sẽ ngày một trầm trọng.

Sụt cân không rõ lý do

Sụt cân là triệu chứng của bệnh tiểu đường

Triệu chứng này ở bệnh nhân tiểu đường được giải thích là do bệnh nhân tiểu đường không thể sản sinh đủ insulin để tiêu hóa đường từ thức ăn đã đưa vào cơ thể để phục vụ cho các hoạt động của cơ thể mà lấy trực tiếp năng lượng từ mô mỡ đã tích lũy trước đó của cơ thể.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân do Gene di truyền

Tiểu đường Type 2 có thể dẫn đến do Gene di truyền. Nghĩa là trong gia đình có người mắc tiểu đường Type 2 thì các thế hệ sau cũng dễ dàng mắc phải bệnh tiểu đường Type 2. Lưu ý là có thể chứ không phải toàn bộ người trong gia đình sẽ mắc bệnh. Sẽ có người không mắc bệnh. Ngay cả y học hiện đại cũng khó tìm được các loại Gene gây bệnh tiểu đường hoặc có nguy cơ gây bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân do lối sống không lành mạnh

Lối sống không lành mạnh là một trong những nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

Lối sống không lành mạnh cũng góp một phần không nhỏ gây ra bệnh tiểu đường Type 2 bởi lẽ lối sống sẽ phản chiếu lại cách mà cơ thể đáp ứng với Insulin. Khi bạn ăn nhiều đường nhưng vận động nhiều, cơ thể thiếu đốt năng lượng và sẽ cần 1 lượng lớn Insulin ra khỏi máu. Nhưng ngược lại, nếu lười vận động mà lại ăn nhiều đường thì lượng đường trong máu sẽ tăng cao nhưng cơ thể không cần đến nhu cầu đó, lượng Insulin từ đó cũng tăng theo nhưng không sử dụng đến. Hiện tượng này diễn ra lâu ngày sẽ khiến cơ thể bị kháng Insulin và trực tiếp gây lên tiểu đường.

Lối sống ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường bao gồm

  • Lười vận động
  • Ăn uống không lành mạnh, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo, đường, tinh bột và thiếu chất xơ.
  • Thừa cân béo phì
  • Hút thuốc lá

Do kháng Isulin

Như đã đề cập ở trên, kháng Insulin là kết quả của sự kết hợp giữa các yếu tố di truyền và lối sống kém lành mạnh. Kháng insulin là khi hormone insulin không được sử dụng đúng cách, ngay cả khi lượng hormone này được tạo ra hoàn toàn có thể cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể.

Các nhà khoa học cho biết, mặc dù người bệnh tiểu đường type 2 vẫn sản xuất đủ insulin nhưng theo thời gian, lượng insulin này sẽ ngày càng giảm bớt. Do đó, người bệnh cần phải lưu khi đi thăm khám thường xuyên tại các cơ sở y tế chuyên khoa nội tiết để được tư vấn khi nào thì cần tiêm insulin bổ sung cho cơ thể.

Kháng Insulin là một nguyên nhân rất phổ biến gây ra bệnh tiểu đường Type 2, nhưng ở một số trường hợp thì cơ thể người bệnh không hề kháng Insulin. Tại sao vậy? Đó là do tuyến tụy tiết Insulin không đầy đủ. Và nguyên nhân cho hiện tượng này vẫn chưa được tìm ra và giải thích một cách rõ ràng bởi các nhà khoa học. Đây được xem là một trong những thách thức chưa lời giải với các nhà nghiên cứu chuyên sâu.

Tuy bệnh tiểu đường Type 2 không xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh nhưng với những nguyên nhân trên thì chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh bệnh tiểu đường Type 2 này được.

Nguy cơ mắc bệnh tiểu đường Type 2

Đối tượng dễ mắc tiểu đường Type 2

Đối tượng dễ mắc bệnh tiểu đường

Tiểu đường Type 2 chiếm phần lớn số người bị bệnh tiểu đường trên thế giới (chiếm khoảng 95% trên tổng số người bệnh). Tiểu đường Type 2 không buông tha bất cứ đối tượng nào, kể cả là trẻ em. Tuy nhiên, các thống kê cho thấy rằng đối tượng dễ mắc bệnh nhất là độ tuổi trung niên và cao tuổi. Ngoài ra người béo phì và ít vận động cũng có khả năng mắc bệnh tiểu đường Type 2 cao hơn bình thường.

Các yếu tố gây bệnh

Cân nặng

Đã có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng nếu cơ thể có nhiều mỡ thừa hay còn gọi là béo phì thì các tế bào sẽ đề kháng với Insulin theo tỉ lệ thuận.

Lười vận động

bạn càng ít vận động thì nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 càng cao. Hoạt động thể chất giúp bạn kiểm soát cân nặng của bạn, sử dụng glucose như một nguồn năng lượng và làm cho các tế bào trở nên nhạy cảm hơn với insulin;

Tiền sử gia đình

Như phần nguyên nhân đã nói, tiểu đường Type có thể di truyền nên nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn nếu cha mẹ hoặc anh chị em có bệnh tiểu đường tuýp 2.

Chủng tộc

Hiện tại khoa học vẫn chưa đưa ra được một lý do nào thuyết phục nhưng trong một số dân tộc người da đen, Tây Ban Nha, người Mỹ và người Mỹ gốc Á có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn so với các chủng tộc khác.

Tuổi tác

Tuổi tác cũng là một nguy cơ. Nhiều bằng chứng cho rằng khi càng lớn tuổi thì nguy cơ bị bệnh tiểu đường Type 2 càng tăng. Có thể do khi già đi thì việc luyện tập sẽ giảm đi, cân nặng sẽ tăng thêm. Nhưng bệnh cũng gia tăng nhiều ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi.

Tiểu đường thai kỳ

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường thai khi bạn có thai, nguy cơ tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2 sau này tăng lên. Nếu bạn đã sinh con nặng hơn 4 kg, bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

Hội chứng buồng trứng đa nang

Đối với phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang – một tình trạng phổ biến đặc trưng của thời kỳ kinh nguyệt không đều, tóc mọc nhanh và béo phì – làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Huyết áp cao

Những người có huyết áp trên 140/90 (mm/Hg) cũng có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Cholesterol và triglyceride bất thường

Nếu bạn có ít lipoprotein trọng lượng phân tử cao (HDL), hoặc cholesterol “tốt”, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 tăng lên. Triglycerides là một loại chất béo có trong máu. Người có nhiều triglycerides có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Bác sĩ có thể cho bạn biết nồng độ cholesterol và triglycerides trong máu của bạn là bao nhiêu.

Một số tham khảo về cách điều trị

Chuẩn đoán tiểu đường Type 2

Xét nghiệm tiểu đường

Một số chuẩn đoán thường được áp dụng khi các bác sĩ làm xét nghiệm máu

  • Xét nghiệm nồng độ đường huyết lúc đói;
  • Xét nghiệm dung nạp Glucose;
  • Xét nghiệm Hemoglobin A1C;
  • Xét nghiệm máu ngẫu nhiên (lúc không đói).

Khi bệnh nhân được chuẩn đoán là mắc bệnh tiểu đường. Bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ thường xuyên (có thể là 3 tháng một lần hoặc nhiều hơn càng tốt, nếu bệnh tiểu đường được kiểm soát tốt thì có thể kiểm tra lại sau 6 tháng 1 lần) để các bác sĩ kiểm tra sức khỏe tổng thể và đưa ra những xét nghiệm để chuẩn đoán tiếp tình hình, diễn biến của bệnh. Các việc làm bác sĩ có thể làm là:

  • Kiểm tra huyết áp của bệnh nhân mắc bệnh.
  • Kiểm tra da và xương ở chân của người bệnh.
  • Kiểm tra xem chân người bệnh có trở nên tê liệt không.
  • Kiểm tra phần sau của mắt bằng một công cụ dùng ánh sáng đặt biệt.
  • Xét nghiệm Hemoglobin A1C.

Các kiểm tra này sẽ giúp bạn và bác sĩ kiểm soát được diễn tiến của bệnh tiểu đường Type 2 và ngăn chặn các biến chứng có thể xảy ra. Ngoài ra bạn cũng nên thực hiện những kiểm tra sau đây hằng năm:

  • Xét nghiệm nồng độ cholesterol và triglyceride hằng năm;
  • Đến gặp nha sĩ 6 tháng một lần để đề phòng biến chứng răng miệng;
  • Thực hiện các xét nghiệm để đảm bảo rằng thận của bạn vẫn đang hoạt động tốt (như xét nghiệm Microalbumin niệu và tỷ số creatinin).

Một số phương pháp dùng để điều trị tiểu đường Type 2

Phương pháp điều trị tiểu đường Type 2

Kiểm soát bệnh bằng chế độ ăn uống và tập luyện

Nhiều bệnh nhân kiểm soát bệnh tiểu đường bằng chế độ ăn uống và tập thể dục. Các quy định của chế độ ăn uống mới cho phép có nhiều lựa chọn về thực phẩm hơn. Tuy nhiên nên tránh các thức ăn có nhiều đường và nhiều chất béo, điều này rất quan trọng. Tập thể dục giúp kiểm soát cân nặng và giữ lượng đường ở mức thấp và cơ thể sử dụng insulin tốt hơn.

Sử dụng các thuốc hỗ trợ điều trị

Ở một số bệnh nhân, chế độ ăn và tập thể dục là chưa đủ mà họ còn cần phải dùng đến thuốc. Các loại thuốc điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 thường là các loại thuốc giúp cơ thể sử dụng Glucose tốt hơn. Một số loại thuốc phổ biến bao gồm:

  • Alpha-glucosidase inhibitors;
  • Biguanides;
  • DPP IV inhibitors;
  • Injectable medicines (GLP-1 analogs);
  • Meglitinides;
  • SGL T2 inhibitors;
  • Sulfonylureas;
  • Thiazolidinediones.

Nếu các loại thuốc kể trên không hiệu quả, người bệnh cần phải được tiêm insulin để giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Insuline không thể uống qua đường miệng vì acid trong bao tử sẽ phá hủy nó, mà phải được tiêm dưới da.

Lượng đường huyết cần phải được kiểm tra thường xuyên (thường là ít nhất một lần mỗi ngày). Ngoài sự chăm sóc của bác sĩ chính của bạn, còn có các chuyên gia (chuyên gia nội tiết, chuyên gia điều trị bàn chân và bác sĩ nhãn khoa) giúp ngăn ngừa các biến chứng của bệnh tiểu đường.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Chế độ sinh hoạt cho người tiểu đường

Giữ mức đường huyết ở mức gần mức bình thường

Hãy cố gắng giữ đường huyết của bạn ở mức bình thường nhất bằng cách thường xuyên theo dõi tình hình đường huyết bằng các xét nghiệm trong ngày để có những biện pháp điều chỉnh phù hợp, tránh để lượng đường huyết lên quá cao

Tập thể dục thể thao và ăn uống điều độ

Như đã nói ở phần trê, chế độ tập luyện và chế độ ăn uống đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Vậy nên, tốt nhất là bạn nên bố trí công việc hợp lý để giành thời gian tập luyện cũng như ăn uống đúng giờ.

Giữ cân nặng ở mức bình thường

Việc kiểm soát cân nặng là thực sự cần thiết do người bị tiểu đường Type 2 thường xuyên cảm thấy đói. Nhưng nếu cơ thể tăng cân quá nhanh thì sẽ làm cơ thể bị kháng Insulin dẫn tới bệnh.

Ăn đủ bữa

Ăn uống lành mạnh: các loại thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau và protein chất lượng cao. Tránh các loại thực phẩm chứa nhiều đường, nhiều chất béo và bột mì trắng.

Hạn chế tối thiểu việc sử dụng chất có cồn

Việc sử dụng đồ uống có cồn trong cuộc sống hằng ngày là khá phổ biến, đặc biệt đối với đàn ông. Nhưng nếu sử dụng không hợp lý và bừa bãi thì bệnh sẽ càng trở lên trầm trọng. Chính vì thế, cách tốt nhất là bỏ rượu bia.

Kiểm tra mắt định kì hằng năm và kiểm tra răng miệng mỗi 6 tháng

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Bệnh tiểu đường Type 2 có gây ảnh hưởng đến mắt và răng miệng. Người bị bệnh cần giữ vệ sinh răng miệng tốt và nên đi khám thường xuyên để xem các biến chứng có thể xảy ra nhằm ngăn chặn kịp thời.

Bỏ thuốc lá

Bỏ thuốc lá không chỉ tốt cho bệnh nhân tiểu đường mà còn tốt cho tất cả mọi người xung quanh. Nên nhớ rằng, việc bỏ thuốc lá cũng như là tránh xa các nơi có mùi thuốc lá. Vì thuốc lá ảnh hưởng khi hút thuốc chủ động và hút thuốc bị động.

Chăm sóc bàn chân kĩ lưỡng, bạn nên đi khám bác sĩ mỗi 6 tháng

Giữ bàn chân sạch sẽ, thường xuyên đeo tất là một vấn đề quan trọng với người tiểu đường. Bàn chân tiếp xúc trực tiếp với nhiều vi khuẩn dưới đất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn phát triển và đó chính là tin buồn đối với bệnh nhân tiểu đường.

Gọi cho bác sĩ nếu bạn sốt hoặc nôn mửa và không thể ăn uống

Nếu xảy ra hiện tượng lạ cụ thể là bạn cảm thấy số hoặc nôn mửa và không thể ăn uống thì tức là tình trạng bệnh của bạn đang có vấn đề. Lúc này bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ ngay hoặc đến cơ sở điều trị để ứng phó với những trường hợp bất thường.

Gọi cho bác sĩ nếu bạn có lượng đường huyết cao hoặc thấp bất thường

Nếu lượng đường huyết cao bất thường thì lúc này bạn nên thực sự quan tâm vì cơ thể của bạn đang có sự thay đổi không hề nhẹ. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng này nhưng đa số đều là nguyên nhân bất lợi. Hãy thận trọng và gọi ngay cho bác sĩ hoặc đến ngay bệnh viện gần nhất để kiểm tra lại tổng quan.

Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, người bệnh không nên tự ý làm theo các hướng dẫn trên mà phải tham khảo ý kiến của các chuyên gia hoặc bác sĩ chuyên khoa.

Leave a comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

2 thoughts on “Bệnh tiểu đường Type 2 – Chung thân nhưng không phải vô vọng”